Party Drugs ve Psikotik Tehlikeleri 

(Party Drugs and Psychosis)

 

 

Daha önceki köşe yazılarımızda sık sık cannabis (esrar'ın) insan beyine getirdiği zararlarına genişçe değindik. Bu haftaki konumuz, bilhassa eğlence yerlerinde yaygın (gece kulüpleri, diskotekler, 'raves' diye bilinen tekno müzik pompalıyan, boş fabrikalarda, binalarda, meydanlar, parklar, pub'larda vb yer alan), ve beyine çok daha zararlı 'party drugs'/'rave drugs' olarak bilinen uyuşturuculara bir göz atacağız.

'Party/rave drugs'; a) hiper stimule-heyecan verenler, ya da  b) kronik pasiflik-halüsinasyon getirenler diye,  iki ana grup oluştururlar. Şimdi, en çok yaygın olan altısına biraz daha yakından bakalım:


1. Methamphetamine:  Piyasa adı:  'crystal meth veya 'içe', 'speed', 'chalk', 'meth', 'crank', 'fire', 'glass'.

Nedir?  Kristal kaya veya cam talaşı gibi bir görüntüsü var. Nasıl alınıyor? sigara dumanı gibi, burundan çekilerek, hap gibi yutularak, veya iğne ile enjekte edilerek. Etkileri:  Yüksek heyecan, hiperaktiflik ve huzursuzluk verir, hızlı kalp atışı, heyecanlı konuşma, davranış bozukluğu, psikosis, paranoia ve iştahın azalması. Direk sınır sistemi merkezini ştimule edip,  şiddet, agresiflik, psikotik ve paranoia davranışlarını getirir. Kalp ve merkez sınır sistemine zarar verir.


2. Ketamine:  Piyasa adı: 'ket' veya 'K', 'horse drug' (at uyuşturucusu), 'cat valium' (kedi valium), 'vitamin K'.  Nedir?  Sarımsı toz veya pudra gibi.  Bilhassa gece kulüplerinde çok yaygındır. Nasıl alınıyor?  Genellikle burunla içeriye çekilerek,  enjekte edilerek, esrarla karıştırılıp-sigara gibi çekiliyor. Etkileri: Aşırı pasiflik, uyuşukluk getiren, psikotik ve halüsiyon görüntüler getiren (hallucinogenic) bir etkisi vardır. Felç yapabilr. Konsantre, öğrenme ve hafıza bozukluğuna sebep verir. Ayrıca çıldırma, unutkanlık, koordinasyon bozukluğu, yüksek tansiyon ve depresyonu da getirdiği görülmüştür.


3. Crack  Cocaine:  Piyasa adı: 'crack' veya 'rock' olarak biliniyor. En çok bağımlılık yapan bir cocaine çeşiditir. Nedir?  Beyaz veya sarımsı renginde olup ufak kaya parçaları şeklindedir. Nasıl alınıyor?  Ateşle aluminyum foil üstünde ısıtılıp dumanı içeriye çekiliyor. Etkileri: Abnormal hiper aktiflik ('high'), ve arkasından depresyon getiriyor.


4. Gamma-Hydroxybutyrate/Rohypnol:  Piyasa adı: 'GHB' veya 'GBL' veya 'G'. 'Roofies' 'Forget-me Pill' .Ayrıca,  'date rape drug' (seksüel tecavüz uyuşturucusu) olarak da biliniyor. Nedir?  Kokusuz, tatsız,  renksiz ve  yağlı bir kimyevi sividir. Nasıl alınıyor?  Alkol içkinin, gazoz, meşrubatların içine katılarak kolayca erir,  veya dilin üstüne bir damla alınarak. Etkisi: Vücut kontrolünü tamamen kaybetirir, tesirsiz yapar ve tamamen pasifleştirir. Hafızayı ve hatırlamayı etkilediği için seksüel tecavüzlerde uysturucu olarak kullanılır ('date rape drug'). Çok düşük tansiyon, uyuşukluk, görme bozuklukları, baş dönmesi ve kronik dalgınlık diğer sağlığa zararlı belirtileri arasındadır.


5.  Methylenedioxymethamphetamine (MDMA):  Piyasa adı:  'Ecstasy', 'E', 'X', 'XTC', 'Adam', 'Clarity', 'Lover’s Speed'. Nedir?  Amphetamine bazlı bir uyuşturucu. Nasıl alınıyor?  Ağızdan, kapsül veya hap şeklinde alınır. Etkisi: Hallucinogenic, yani halüsinasyon- gerçeğe dayanmıyan görüntülerin hayali (örnek: kediyi bir aslan gibi görmek!, damdan dama veya balkondan uçabileceğine inanmak !).


6. Lysergic Acid Diethylamide (LSD):  Piyasa adı: 'Acid', 'Boomers', 'Yellow Sunshines'. Nasıl alınıyor?  Kapsül veya hap şeklinde alınır. Etkisi:  Hallucinogenic, yani halüsinasyon-gerçeğe dayanmıyan görüntülerin hayali, duygu ve hislerde kronik çarpıntılık ve bozukluk getirir.


Özet: Her türlü uyuşturucu,  organsal yapısı, fonksiyonu ve işlem görmesi çok hassas olan insan beyinine kalıcı fiziksel, zihinsel, hissi ve duygusal zarar getirdiğine göre, ve  kullananların özkisiliğini tamamen değiştirdiğine göre, en iyi tavsiye; her türlü uyuşturuculardan uzak durmaktır. Gençlerimiz bilhassa 'rave' diye bilinen, boş fabrika, bina, park ve meydanlarda yer alan tekno müzik tempolu-ağırlıklı partilerden uzak durmalıdır. Bütün gece boyunca dans etmek, ancak yukarda adı geçen beyin için çok zararlı ve özkişilik-karakter değiştiren uyuşturucu almakla mümkündür. 'Rave party' ler, hiper heyecan veren, veya kendinden tamamen geçiren halüsiyon verici uyuşturucuların pazarlandığı ve satıldığı yerlerdir.....Toplum sosyal dayanışma, sanat, kültür, eğitim, din, spor, ve sağlık dernekler, kulüpler ve organizasyonlarımız 'party/rave drugs' ların zarar ve tehlikelrini gençlerimize seminerler düzenliyerek sık sık gündemde tutmaları çok çok önemlidir.


Son Söz: 'Çocuğumuza,  ne tür bir partiye-kulübe gideceğini sormayı unutmayalım!'


Lifestyle'larını gözden geçirmek isteyenler, ve her turlu uyuşturucu ve bağımlılıktan (kumar dahil) kurtulmak, psikolojik desteğe,  yardıma  ve müdahaleye ihtiyacı olanlar için iletişim adresimiz  Email: gulshev@aol.com

Uzman Pratisyen ŞEVKET GÜL, May 2014, London