Hamilelik Depresyonu

(Antenatal Depression)

 

Hamilelik sırasında (Antenetal veya Prenatal) ve doğum sonrası depresyonu (Postpartum) hamile kadın nüfusun  %20'de görünen bir kliniksel depresyon çeşitidir. Hamilelik süreci içinde yaşanan yaşam stresleri, annelerin hem karnındaki bebeğin normal gelişmesinde (bir önceki yazımda bu konuya değindik) hem de kendilerine büyük bir sağlık zarar getirebilecek  depresyon hastalığına düşmelerine sebep verebilir.


Antenatal depresyon tetikleyicileri


Depresyonu tetikliyen ana sebep ve şartlar arasında:  1. Hamile olmakla gelen stres, endişe, korku ve üzüntü  2. Plansız bir hamilelik 3. Hamile olma-kalma sıkıntıları 4. Geçmişte yaşanan duygusal travmalar 5. Aile ve ekonomik şartlar 6. Lifestyle dengesizlikler 7. Duygusal (emotional) sağlık destek yetersizliği - partner ve aileden, 8. Ekonomik-geçim sıkıntıları vb.

Depresyon semptomlarına ana örnekler: 1. Hamile olan kişinin kendisini ve durumunu negatif değerlendirmeye başlaması 2. Hamilelik gibi zor süreci nasıl geçireceği ve atlatacağı ile ilgili negatif duygu ve hissler 3. Hayat rotası, iş ve alışmış olduğu yaşam stili (lifestyle) dengesini kaybedeceği endişesi 4. Erkek eş-partnerin ve aile fertlerin yeni bebeğe karşı sergileyecekleri reaksiyonları ile ilgili endişeler ve on yargılar vb.

Hamilelik, kadının zihnine ve vücuduna büyük yük getiriyor


Stres, mood swings (keyfin kaybolması), çabuk sinirlenme ve tahammülsüzlük, ağrı ve beyin-hafıza gücünde değişiklikler görünen belirtiler arasındadır. Yani, hamile kadının 'Düşünce-Duygu-Davranış' sistemi ve dengesi tamamen alt üs oluyor. Hamilelik depresyonu (antenatal) eğer zamanında müdahalesi yapılmazsa, annenin ve bebeğin hayatları büyük bir tehlike altına girebilir.  GP'lerin bana havale ettiği, çocuğuna 'zarar vermek isteği' gibi irade dışı davranışlar ve düşünceler sergilemeye başlıyan ve depresyonun içine kaymış bir çok hamile kadın vatandaşlarımızın, bu çok ağır süreci atlatmalarına şahsen yardım ettim.


Antenatal depresyon semptomları


1. Konsantre bozukluğu  2. Hafıza-hatırlama bozukluğu  3. Duygusal boşluk  4. Çabuk sinirlenemek-tahammülsüzlük 5. Uyku problemeleri  (insomnia)  6. Kronik halsizlik  7. İştah dengesizliği (fazla/az yemek)

8. Zayıflamak  9. Sexuel arzusunun azalması 10. Suçluluk ve başarısızlık kompleksi  11. Hiç bir şeyden zevk alamamak 12. Hamilelik korkusu 13. Yeni doğan bebeğe 'zarar vermek' kontrol dışı düşüncelerin gündeme gelmesi  (bebeğini öldürebileceğini gibi delusionary ve psychotiç davranışların belirtileri)

14. Devamlı 'hüzünlü' ve karamsar (şad) hissi altında olmak. 15. İntihar düşünceleri ile meşgul olmak vb...


İlaçsız tedavi en doğru seçim


Rahimdeki bebeğe antidepressant'ları almakla doğabilecek sağlık komplikasyonlarından dolayı, en emniyetli tedavi yöntemi ilaçsız tedavidir. Hamilelik dışındaki depresyon durumlarında da, önce ilaçsız tedaviye bir fırsat verilmedir. En önde gelen ilaçsız tedavi yöntemleri arasında NLP-CBT Cognitive Psychotherapy, Hypnotherapy kombinasyonu ve stres kontrol-rahatlama teknikleri (Zen Breathing, DBT Breathing, Self-hypnosis vb). Depresyon turu ne olursa olsun, hastaların çok yakından bilimsel bir desteğe ihtiyaçları vardır. Özellikle, kronik depresyon sürecinden geçen, ve antidepressant ilacı almaya başlıyanlar için, ilk 4 haftası çok kritik bir dönemdir (ilacın verebileceği yan etkiler, hastalığı daha da kötü yapabilir-ilaçlar etkisini göstermeye başlıyana kadar). İngiltere sağlık hizmetin en büyük eksikliği, antidepressant ilaçların yan tesirinin en yüksek olduğu bu dönemde, hastaya psikolojik desteğin az veya hiç verilmemesidir (yani ilaçların yan tesiri en yüksel oduğu dönemde!).Depresyon hastalığı geçirenlerin GP'lerinden, bir an önce  bir uzman pratisyene havale edilmelerini istemelidirler.

NOT: Daha önceden yardım ettiğim, Antenatal veya diğer depresyon hastalığını geçirmiş olanlar ve şu anda geçirmekte olanların şahsi deneyimlerini, görüşlerini ve fikirlerini (ve ilave bilgiye ihtiyacı olanların) benimle direk emailden de temasa geçebilirler. Email: gulshev@aol.com



Uzman Pratisyen ŞEVKET GÜL, Dec 2013, London